BhagavAn bAdarAyaNa says:
yA sandhyA sA jagatsUtiH mAyAtItA hi niShkalA |
IshvarI kevalA shaktiH tattvatrayasamudbhavA ||
sandhyA represents a deity who personifies the jnAna shakti of the Supreme.
ahorAtrasya yaH sandhiH sUryanakShatravarjitaH |
sA tu sandhyA samAkhyAtA munibhiH tattvavAdibhiH ||
The activity or kriyA of worshipping the sandhyA devatA [AdityAkhyAm tejorUpiNIm devatAm] during the sandhi kAla of the day and the night when sUrya and nakShatra maNDala are not completely visible is called
sandhyA [sandhau bhavA kriyA sandhyA]. The same is stated by yAjnavalkya:
sandhau sandhyAmupAsIta nAstage nodgate ravau ||
The lakShaNa of sandhyA is further described as below:
trayANAm chaiva devAnAm brahmAdInAm samAgamaH |
sandhiH sarvasurANAm cha tena sandhyA prakIrtitA ||
sandhyA, based on kAla or time, is referred to by different names:
gAyatrI nAma pUrvAhNe sAvitrI madhyame dine |
sarasvatI cha sAyAhne saiva sandhyA tridhA smR^itA ||
The significance of these three are understood by examining the following verses:
gAyatrI:
pratigrahAdannadoShAt pAtakAdupapAtakAt |
gAyatrI prochyate tasmAdgAyantam trAyate yataH ||
sAvitrI:
savitR^idyotanAt saiva sAvitrI parikIrtitA |
jagataH prasavitrI vA ||
sarasvatI:
vAgrUpatvAt sarasvatI ||
trimUrti svarUpa of the sandhyA traya is also described:
gAyatrI brahmarUpA tu sAvitrI rudrarUpiNI |
sarasvatI viShNurUpA upAsyA rUpabhedataH ||
What should be the attitude of an upAsaka worshipping the sandhyA?
sandhyeti sUryagam brahma sandhAnAdi vidhAnataH |
brahmaivAhamasmIti so.ahamasmIti sA matiH |
bhavedupasakasyeti hyevaM vedavido viduH ||
jIvabrahmAnusandhana is the true purport of sandhyA as sandhyA as described by vyAsa:
nabhinnAm pratipadyeta gAyatrIm brahmaNA saha |
so.ahamasmItyupAsIta vidhinA yena kenachit ||
The same sentiment is echoed elsewhere as:
devo bhUtvA devam yajennAdevo devamarchayet ||
|